---
title: Zachowek – kto ma prawo, jak go wyliczyć i dochodzić
description: "Zachowek: uprawnieni, 1/2 lub 2/3 udziału ustawowego, doliczanie darowizn, przedawnienie po 5 latach i wezwanie do zapłaty zachowku."
canonical: "https://prawniczka.ai/j/zachowek-wyliczenie-i-wezwanie"
modified: 2026-11-14
author: redakcja prawniczka.ai
source: "https://prawniczka.ai"
category: Spadki, testamenty i darowizny w rodzinie
category_url: "https://prawniczka.ai/j#group-spadki-testamenty-darowizny"
---

# Wylicz zachowek i przygotuj wezwanie do zapłaty

> Sprawdź, czy należy Ci się zachowek, jak doliczyć darowizny do spadku i w jakim terminie zgłosić roszczenie.

## Przygotowane polecenie startowe

Mama zapisała całe mieszkanie bratu w testamencie. Jest nas dwoje rodzeństwa. Czy należy mi się zachowek i jak go policzyć?

### Szybkie scenariusze
- **Darowizna przed śmiercią:** Tata przepisał dom siostrze 5 lat przed śmiercią. Czy uwzględnia się to w zachowku?
- **Jak policzyć zachowek:** Pomóż mi wyliczyć zachowek przy spadku 600 tys. zł, troje dzieci, wszystko w testamencie dla jednego.
- **Wydziedziczenie:** Ojciec mnie wydziedziczył w testamencie. Czy mogę to zakwestionować?

- [Zapisz się na wczesny dostęp](https://prawniczka.ai/#waitlist-5b45b0)

*Informacja edukacyjna i przygotowawcza – nie stanowi porady prawnej. Wyliczenie zachowku zależy od wyceny majątku; omów je z adwokatką.*

## Jak przygotować roszczenie o zachowek

1. **Sprawdź uprawnienie** — Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy.
2. **Ustal udział ustawowy** — Zachowek to połowa udziału ustawowego, a 2/3 przy osobach trwale niezdolnych do pracy lub małoletnich.
3. **Dolicz darowizny** — Do substratu zachowku dolicza się darowizny, z pewnymi wyjątkami, np. drobne darowizny czy dawniejsze niż 10 lat na rzecz osób spoza kręgu.
4. **Pilnuj przedawnienia** — Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu. Wyślij wezwanie, potem rozważ pozew.

## Najczęściej zadawane pytania

### Od kogo żąda się zachowku?

W pierwszej kolejności od spadkobiercy, a gdy nie można go uzyskać – od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę lub zapis windykacyjny.

### Czy zachowek można otrzymać w nieruchomości?

Zachowek jest roszczeniem pieniężnym. Strony mogą się umówić na przekazanie nieruchomości w zamian, ale nie można tego wymusić w sądzie.

### Czy darowizna sprzed 15 lat dla dziecka wlicza się do zachowku?

Darowizny na rzecz spadkobierców i uprawnionych do zachowku dolicza się bez względu na czas ich dokonania, z ustawowymi wyjątkami.

## Dowiedz się więcej

- [Wezwanie do zapłaty: jak działają gotowe wzory online](https://prawniczka.ai/wezwanie-do-zaplaty-wzor-online.md)
- [Jak zgłosić reklamację online: praktyczne strategie](https://prawniczka.ai/jak-skutecznie-zglosic-reklamacje-online.md)
- [Doradztwo prawne spadki online: analiza ryzyk i mitu cyfrowej rewolucji](https://prawniczka.ai/doradztwo-prawne-spadki-online.md)
- [Testament w Polsce: mity, ryzyka i rola technologii](https://prawniczka.ai/pomoc-prawna-testamenty.md)

## Powiązane zadania w tej kategorii

- [Napisz ważny testament własnoręczny bez błędów formalnych](https://prawniczka.ai/j/testament-wlasnoreczny-poprawna-forma.md)
- [Zdecyduj o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z długami](https://prawniczka.ai/j/przyjecie-lub-odrzucenie-spadku-z-dlugami.md)
- [Przygotuj darowiznę mieszkania dla dziecka u notariusza](https://prawniczka.ai/j/darowizna-mieszkania-dla-dziecka-u-notariusza.md)
- [Zgłoś darowiznę pieniężną od rodziny na SD-Z2](https://prawniczka.ai/j/zgloszenie-darowizny-sd-z2-zwolnienie.md)
- [Wybierz drogę stwierdzenia nabycia spadku](https://prawniczka.ai/j/stwierdzenie-nabycia-spadku-sad-czy-notariusz.md)
- [Podziel spadek z rodzeństwem polubownie lub w sądzie](https://prawniczka.ai/j/dzial-spadku-miedzy-rodzenstwem.md)

---

*Published by **Wondel.ai sp. z o.o.** · [prawniczka.ai](https://prawniczka.ai) · [About](https://prawniczka.ai/about) · [Editorial Guidelines](https://prawniczka.ai/editorial) · [Contact](https://prawniczka.ai/contact) · [Produkty Wondel.ai](https://wondel.ai/pl/produkty)*